YGS - LYS



Saf şiir
BETİK - Türk edebiyatı ders notları

Saf şiir anlayışı Paul Valery’nin şiirde dili her şeyin üstünde tutan görüşünden hareketle,Batı edebiyatından Paul Valery,Stephane Mallerme ve Divan şiirinin biçimci yapısından bir hayli etkilenen şairlerimizde (Ahmet Haşim,Yahya Kemal Beyatlı,Ahmet Hamdi Tanpınar,Cahit Sıtkı Tarancı,Ahmet Muhip Dıranas,Behçet Necatigil,Asaf Halet Çelebi,Necip Fazıl Kısakürek,Özdemir Asaf,Fazıl Hüsnü Dağlarca,Ziya Osman Saba) görülen ortak zevk ve anlayışa verilen addır.

♣    Türk edebiyatında “Saf Şiir” eğilimi Ahmet Haşim’in “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı makalesiyle (Türk edebiyatında ilk poetika örneği kabul edilir.) başlar.

♣       Sanatın bir form sorunu olduğuna inanan bu şairler için önemli olan iyi ve güzel şiir yazmaktır.Bu anlayışla kendilerine özgü özel bir imge düzeni oluştururlar.Özgün ve yaratıcı olan bu imgeler,dilin mantığına uygun ve dilin anlam alanını genişletip dile yeni olanaklar sunacak bir yapıya sahiptir.Dilde saflaşma düşüncesi,kendini rahat şiir yazma şeklinde başat öğe olarak gösterir.Şiirsel söylemin zirvesine ulaşmak düşüncesiyle dilin yücelişi paralellik gösterir.

♣       Şiirde her türlü ideolojik sapmanın dışında kalarak sadece okuyucuda estetik haz uyandıran şiir yazma eğilimi,bu şairleri her türlü mektepleşme eğiliminin dışında kalıp müstakil şahsiyetler olarak şiir yazmaya yöneltmiştir.

♣        Şiiri soylu bir sanat olarak kabul eden bu şairlerde düşsel(hayali) ve bireysel yön ağır basar.İçsel ve bireyci bir yaklaşımla evrensel insan tecrübesini dile getirirler.

♣       Saf şiir anlayışında estetik tavır ön plandadır.Bu anlayıştaki şairler didaktik bilgiden uzak durup;bir şey öğretmeyi değil,musikiyle ya da musikinin çağrıştırdığı,uyandırdığı imgelerle insanın estetik duyarlılığını doyurmayı amaç edinirler.Kısacası bu şairler şiirde anlama fazla önem vermezler.Anlaşılmak için değil;duyulmak,hissedilmek için şiir yazarlar.

♣      Şiirde biçim endişesi duyan bu şairlerde dize ve dil baş tacıdır.disiplinli çalışarak mükemmele varan halis şiir yazma endişesi kendini hissettirir.

♣         Gizemsellik,simgecilik,bireysellik,ruh,ölüm,masal,rüya,mit temalarının yoğunca işlendiği bu şiirler zekâ ve bilincin disipliniyle bütünleştirilerek yazılmıştır.

Hazırlayan:

Ömer KUZEY (Erzurum Nurettin Topçu Sosyal Bilimler Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni)

Kaynakça:

1.Prof.Dr. İnci Enginün (Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı) Dergâh Yayınları

2.Komisyon (Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı 1839-2000) Grafikler Yayınları

3.Komisyon (Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı) Edebiyatçılar Derneği

4.Türk Dili Dergisi Özel Sayısı (Çağdaş Türk Şiiri)

5.Türk Dünyası El Kitabı (Cilt 3 Edebiyat)

6.Ortaöğretim 12. Sınıf Türk Edebiyatı (MEB)


 

Öğretmen - Öğrenci Girişi