Anasayfa Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı Garip Akımı (1.YeniŞiiri)

YGS - LYS



Garip Akımı (1.YeniŞiiri)
Türk Edebiyatı - Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı

GARİP AKIMI


1-1940'ta Garipçiler adıyla çıkan topluluğun ortaya koyduğu bir sanat anlayışıdır.

2-Şiirde her türlü kurala ve belirli kalıplara karşı çıkmışlardır.

3-Şiirde ölçü, kafiye ve dörtlüğe karşı çıkmışlardır.

4-Şiirde şairaneliği, mecazlı söyleyiş ve sanatları kabul etmediler.

5-Süslü, sanatlı dile karşı çıkıp sade bir dil kullandılar.

6-Şiirde o güne kadar işlenmedik konuları ele aldılar.

7-Konuşma dili ile günlük sıradan konuları işlediler.

8-İşledikleri konular günlük hayattan sıradan insanların problemleri, yaşama sevinci ve hayattaki bazı garipliklerdir.

9-Halk deyişlerinden yararlanmışlar, toplumsal yergiye yer vermişlerdir.

 

Orhan Veli Kanık, Oktay Rifat Horozcu ve Melih Cevdet Anday 1941 yılında Garip adlı bir kitap yayımlayarak şiirle ilgili birtakım yeni görüşler ileri sürdüler. Şiirle ilgili her türlü kurala karşı çıktılar.  Şiir konusunda şu görüşleri ileri sürdüler:

    • Şiirde ölçü ve uyağa gerek yoktur. Uyak ilkel insanların şiirleri akılda tutmalarını sağlamak için vardır. Bir ölçüye bağlanma yaratıcılığı engeller.
    • Her türlü söz ve anlam sanatı bırakılmalıdır. Sanatların amacı doğayı değiştirme, nesne ve varlıkları olduğundan farklı göstermektir. Bugüne kadar binlerce sanatçının denediği bu yol edebiyata bir şey kazandırmamıştır.
    • Şiir, şairanelikten arındırılmalı; duygudan çok akla dayanmalıdır. Şiir, resim, müzik gibi sanatlardan da arındırılmalıdır.
    • Şiirde önemli olan anlamdır; bu anlam çoğunluğun anlayabileceği nitelikte olmalıdır.
    • Şiir belirli bir kesime değil, çoğunluğa seslenmelidir.
    • Şiire özgü bir dil yoktur; halkın dilinde ve yaşamda bu-lunan her sözcük şiire girmelidir.
    • Şiir duygulara değil, akla seslenmelidir.
    • Şiir bütün geleneklerden uzaklaşmalıdır.
    • Orhan Veli'inin Kîtabe-i Seng-i Mezar (Mezar Taşı Yazısı) adlı şiiri büyük yankı uyandırmıştır.

 

Garipçilerin şiir anlayışı zamanla yaygınlaştı ve benimsendi. Ancak onlar bir süre sonra bu anlayıştan vazgeçtiler. Bu akım 1950'li yıllara kadar sürmüştür.

 

 

Garipçiler: Orhan Veli, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat Horozcu’nun oluşturduğu bir topluluklardır.


ORHAN  VELİ  KANIK (1914-1950)


1-Türk şiirinde iki arkadaşıyla birlikte büyük bir atılım yapmış, yeni bir anlayışın öncüsü olmuştur.

2-1914'te arkadaşlarıyla birlikte yayımladıkları Garip adlı şiir kitabı ve yazdığı önsöz, Türk şiirinde günden güne donmuş olan eski değerleri yıkmış, şiire başka bir açıdan bakılmasını sağlamıştır.

3-Şiire getirdiği ilkeler :

-Ölçüye baş kaldırıp serbest yazmak

-Kafiyeyi şiir için gerekli görmekten vazgeçmek

-Şairane duyuları, parlak görüntüleri şiirden silmek

-Şiiri hayal gücünün kapalı duvarlarından kurtarıp gerçek hayata çıkarmak, yapmacıksız tabii bir söylentiyle, günlük yaşayış içinde halktan insanları yakalamak. Her çeşit kelimeyi konuyu şiire sokmak, halk deyişlerinden yararlanmak ve toplumla ilgili yergiye yer vermek


ESERLERİ:

 

Şiirleri: Garip, Vazgeçemediğim, Destan Gibi , Yenisi, Karşı

Nesirleri: Sanat ve Edebiyatımız, Bindiğimiz Dal

 

 

OKTAY RIFAT HOROZCU (1914-1998)


1-Garip akımının temsilcilerindendir.

2-Başlangıçta, yeni bir hava içinde, güçlü aşk şiirleri; toplumcu sanat ilkesinden hareketle halk deyimi ve söyleyişlerinden masal ve tekerlemelerden faydalanarak başarılı taşlamalar; sosyal şiirler yazdı. Perçemli Sokak adlı kitabıyla birlikte şiir anlayışında büyük değişiklik olmuş soyut şiire kaymıştır.

3-Son şiirlerinde öz ve biçim yoğunlaştırmalarıyla estetik planda yeni ve güçlü bir şiir estetiği yakalamıştır.

 

ESERLERİ :

Şiirleri; Yaşayıp Ölmek, Aşk ve Avarelik Üzerine Şiirler, Güzelleme, Karga İle Tilki, Aşk Merdiveni, Denize Doğru Konuşma, Dilsiz ve Çıplak,  Koca Bir Yaz

 

 

MELİH CEVDET ANDAY(1915)


1-Garip akımının temsilcilerindendir.

2-Şiirlerinde toplumsal gerçekliği inceler.

3-Daha sonra ilk şiirlerindeki romantizmden sıyrılarak duygulardan çok aklın egemenliğine, güzel günlerin özlemine bırakır.

4-Söz oyunlarında arınmış yalın bir dil vardır. Düz yazılarında ise yoğun bir düşünce, şiirsel, esprili, özlü bir dil vardır.

5-Fıkra, makale, gezi, roman, tiyatro ve şiir yazmıştır. Çevirilerde yapmıştır.

 

ESERLERİ :

 

Şiirleri: Garip, Rahatı Kaçan Ağaç,

Telgrafname, Yanyana.

Denemeleri : Çevirileri; İngiliz Edebiyatından Denemeler

Tiyatroları : Komedya, İçerdekiler, Gizli Emir.



 

Öğretmen - Öğrenci Girişi